ประวัติความเป็นมา

     เมื่อปี พ.ศ. 2498 กระทรวงศึกษาธิการ จัดตั้งกองอุปกรณ์การศึกษา ขึ้นในสังกัดกรมวิชาการ ต่อมาเมื่อปี พ.ศ. 2501 กองอุปกรณ์การศึกษา รับมอบอาคารศาลาวันเด็ก ภายในบริเวณสนามเสือป่า จากคณะกรรมการจัดงานฉลองวันเด็กแห่งชาติ ประจำปีดังกล่าว ซึ่งก่อสร้างขึ้นเพื่อจัดกิจกรรม และเป็นอนุสรณ์งานวันเด็กแห่งชาติในปีนั้น จากนั้นในปี พ.ศ. 2514 สภาคณะปฏิวัติ มีมติเห็นชอบให้กระทรวงศึกษาธิการ ดำเนินการจัดตั้งพิพิธภัณฑ์วิทยาศาสตร์ ซึ่งเริ่มดำเนินการก่อสร้างอาคาร เมื่อเดือนสิงหาคม พ.ศ. 2518 และในปีต่อมา จัดตั้งศูนย์บริภัณฑ์เพื่อการศึกษา เป็นหน่วยงานใหม่ในระดับกอง สังกัดกรมวิชาการ ตามพระราชกฤษฎีกาแบ่งส่วนราชการ ประกอบด้วยหน่วยงานหลักคือ ศาลาวันเด็ก ท้องฟ้าจำลองกรุงเทพ และพิพิธภัณฑ์วิทยาศาสตร์ อันมีผลเป็นการทดแทน และยุบเลิกกองอุปกรณ์การศึกษา ไปโดยปริยาย


    
     ต่อมาเมื่อวันที่ 24 มีนาคม พ.ศ. 2522 กระทรวงศึกษาธิการ โอนย้ายศูนย์บริภัณฑ์เพื่อการศึกษา ไปสังกัดกรมการศึกษานอกโรงเรียน (ปัจจุบันคือ สำนักงานส่งเสริมการศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัย) ซึ่งจัดตั้งขึ้นใหม่ในวันดังกล่าว และวันที่ 9 สิงหาคม ปีเดียวกัน พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดชเสด็จพระราชดำเนินทรงประกอบพิธีเปิด อาคารพิพิธภัณฑ์วิทยาศาสตร์ ซึ่งก่อตั้งขึ้นเป็นแห่งแรกในประเทศไทย จากนั้นในปี พ.ศ. 2537 กระทรวงศึกษาธิการ เปลี่ยนชื่อหน่วยงานจากศูนย์บริภัณฑ์เพื่อการศึกษา มาเป็นศูนย์วิทยาศาสตร์เพื่อการศึกษาจนถึงปัจจุบัน


    
     ศูนย์วิทยาศาสตร์เพื่อการศึกษา เป็นแหล่งเรียนรู้ที่ช่วยให้เกิดการเรียนรู้โดยยึดผู้เรียนเป็นสำคัญ ในลักษณะ "เรียนให้สนุกและเล่นให้เกิดความรู้" หลากหลายรูปแบบเช่น การแสดงท้องฟ้าจำลอง การแสดงทางวิทยาศาสตร์ อาทิ ไดโนเสาร์ในยุคดึกดำบรรพ์ สิ่งแวดล้อม ธรรมชาติ ภูมิศาสตร์ สถานแสดงพันธุ์สัตว์น้ำ กิจกรรมการเรียนผ่านนิทรรศการ การบรรยายสาธิตฯ โดยมุ่งหวังให้เยาวชนและประชาชน เกิดความอยากรู้อยากเห็นอยากทดลอง เพื่อนำไปสู่กระบวนการคิดอย่างมีระบบและมีเหตุ




วิสัยทัศน์ พันธกิจ บทบาทและหน้าที่ 
วิสัยทัศน์
ปี 2558 ศว. เป็นแหล่งเรียนรู้วิทยาศาสตร์ที่มีชีวิตด้วยนวัตกรรมที่หลากหลาย สู่สังคมแห่งการเรียนรู้

พันธกิจ 
1. เป็นแหล่งบริการความรู้ด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี เสริมการเรียนการสอนวิทยาศาสตร์ด้วยกระบวนการเรียนรู้รูปแบบพิพิธภัณฑ์การศึกษา เพื่อสร้างความตระหนักและจิตสำนึกเกี่ยวกับวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยีและสิ่งแวดล้อมให้แก่สังคม
 2. ดำเนินการจัดกิจกรรมเผยแพร่ความรู้ด้านวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี ธรรมชาติวิทยา สิ่งแวดล้อม ดาราศาสตร์และอวกาศ ให้แก่ประชาชนทั่วไป ในรูปแบบของการจัดนิทรรศการ กิจกรรมการศึกษาและสื่อการเรียนรู้รูปแบบอื่น ๆ
3. ส่งเสริมและสนับสนุนการดำเนินงานของศูนย์วิทยาศาสตร์เพื่อการศึกษาในส่วนกลางและส่วนภูมิภาค
4. ศึกษา วิจัย พัฒนารูปแบบการจัดกิจกรรม และสื่อการเรียนรู้ด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี
5. ส่งเสริม สนับสนุน ให้คำปรึกษาด้านวิชาการวิทยาศาสตร์และร่วมมือกับภาคีเครือข่ายที่เกี่ยวข้อง

บทบาทและหน้าที่
1. เป็นแหล่งบริการความรู้ด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี เสริมการเรียนการสอนวิทยาศาสตร์ด้วยกระบวนการเรียนรู้รูปแบบพิพิธภัณฑ์การศึกษา เพื่อสร้างความตระหนักและจิตสำนึกเกี่ยวกับวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยีและสิ่งแวดล้อมแก่สังคม
2. ดำเนินการจัดกิจกรรมเผยแพร่ความรู้ด้านวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยีธรรมชาติวิทยา สิ่งแวดล้อม วิทยาศาสตร์สุขภาพ ดาราศาสตร์และอวกาศ แก่นักเรียน นักศึกษาและประชาชนทั่วไป ในรูปแบบของการจัดนิทรรศการ การแสดง กิจกรรมการศึกษา สื่ออิเล็กทรอนิกส์ และสื่อการเรียนรู้รูปแบบอื่น ๆ
3. ดำเนินการศึกษา วิเคราะห์ ออกแบบ พัฒนา ข้อมูลวิชาการและรูปแบบด้านเทคนิค เพื่อจัดทำสื่อ การเรียนรู้วิทยาศาสตร์ สื่อนิทรรศการ สื่ออิเล็กทรอนิกส์ สื่อโสตทัศน์ และสื่อสิ่งพิมพ์
4. ประสานงานและดำเนินงานด้านการต่างประเทศในภารกิจของหน่วยงาน
5. ส่งเสริม สนับสนุน และดำเนินงานด้านการเผยแพร่ความรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีร่วมกับภาคีเครือข่ายทั้งภาครัฐและเอกชน
6. ปฏิบัติงานร่วมกับหรือสนับสนุนการปฏิบัติงานของหน่วยงานอื่นที่เกี่ยวข้ององ